Златица (науч. Ficaria verna, порано Ranunculus ficaria ) е нискорастечко, безвлакнесто повеќегодишно цветно растение од семејството лутичиња Ranunculaceae. Има месести темнозелени, срцевидни лисја и карактеристични цветови со светло жолти, сјајни ливчиња.Functional optics of glossy buttercup flowers Journal of the Royal Society Interface 14:20160933Buttercups focus light to heat their flowers and attract insects New Scientist 25 February 2017 По потекло е од Европа и Западна Азија, а сега е воведена во Северна Америка, каде што се смета за инвазивен вид. Растението е отровно ако се проголта и потенцијално фатално за животните што пасат и добитокот, како што се коњите, говедата и овците. Поради овие причини, неколку американски држави го забранија растението или го ставија на листата на штетен плевел. Расте на гола, влажна почва и хортикултуристите во Обединетото Кралство ја сметаат за постојан градинарски плевел.
Опис мини Ова е повеќегодишно растение без влакна до околу 25 см висока, расте во грутки од 4-10 кратки стебла, на кои листовите се спирално распоредени или сите базални. Лисната дршка има обвивка. Листовите се срцевидни, 1-4 см во пречник, темнозелени погоре и бледозелена подолу. Виолетоволисните сорти се вообичаени. Рабовите на листовите понекогаш се цели (заоблени), но почесто се аголни или слабо лобусни. Постојат два вида корени: густи гроздови од дебели, бледо обоени издолжени кртоли опкружени со делови од кратки, влакнести корени.
Произведува големи цветови со дијаметар 3-5 см на долги цветни дршки што произлегуваат поединечно од лисните оски или во лабави соцветија на врвот на стеблото. Нема прицветник. Цветовите се жолти, понекогаш се обоени во виолетова или сива боја на задната страна. Исто така, се појавуваат сорти со двојно цвеќе. Прашниците и толчниците се бројни.
Распространетост Ficaria verna потекнува од централна Европа, Северна Африка и Кавказ. Воведено растение е во Исланд и Северна Америка.
Во Македонија расте по влажни места, ливади, покрај шуми и грмушки. Ова е широкораспространето растение кое го има речиси насекаде.Кирил Мицевски: Флора на СР Македонија, том 1, св. 1, стр. 137, МАНУ, Скопје, 1985 лево|мини| Цветовите се појавуваат во рана пролет
Екологија Се опрашува од пчели, мали бубачки и муви, вклучувајќи ги Apis mellifera, Bibio johannis, Phora и Meligethes. Ларвите на Olindia schumacherana се хранат со лисјата. Токсичност Сите растенија од семејството лутичиња (Ranunculaceae) содржат соединение познато како протоанемонин. Кога растението е повредено, нестабилниот глукозид ранункулин се претвора во токсин протоанемонин. Контактот со оштетени или згмечени листови од Ficaria може да предизвика чешање, осип или плускавци на кожата или слузницата. Голтањето на токсинот може да предизвика гадење, повраќање, вртоглавица, грчеви или парализа. Во еден случај, пациент доживеал акутен хепатитис и жолтица кога зел нетретирани екстракти од помала билка златица, внатрешно како хербален лек за хемороиди.
Третман При сушење на овие растенија, протоанемонскиот токсин се димеризира во нетоксичен анемонин, кој понатаму се хидролизира во нетоксични дикарбоксилни киселини. Готвењето на растенијата, исто така, ја елиминира токсичноста, а растението може да се вклучи во хербални лекови откако ќе се исуши и ќе се смеле како брашно, или ќе се свари и ќе се консумира како зеленчук.
Наводи
Надворешни врски
Профил на видот Ranunculus ficaria, Национален информативен центар за инвазивни видови, Национална земјоделска библиотека на САД. Наведува општи информации и ресурси. Традиционална и модерна употреба на помал целандин
Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј Категорија:Растенија опишани во 1753 година Категорија:Флора на Либан Категорија:Флора на Европа Категорија:Лековити растенија Категорија:Флора на Македонија Категорија:Отровни растенија