Dekret z dnia 28 października 1947 r. o mleczarstwie – regulacja prawna mająca moc ustawy przyjęta w 1947 r., określająca przepisy dotyczące zakładów mleczarskich, a w szczególności głównych zakładów mleczarskich, jakimi były mleczarnie, maślarnie, serownie, kazeiniarnie oraz pomocnicze zakłady mleczarskie, jak śmietańczarnie i zlewnie mleka. Dekret określał sposób dokonywania obrotu mlekiem i jego przetworami. Zakładem mleczarskim w rozumieniu dekretu był zakład odbierający lub przerabiający mleko i jego przetwory na produkty spożywczo-nabiałowe.

Podstawy prawne dotyczące mleczarstwa Na podstawie dekretu z 1947 r. o mleczarstwie określono wymagania stawiane zakładom mleczarskim, sprawowanie nad nimi nadzoru, dokonywanie oceny przetworów mleczarskich oraz określania zasad wywozu przetworów mleczarskich za granicęDekret z dnia 28 października 1947 r. o mleczarstwie. Dz. U. 1947 nr 67, poz. 416..

Nadzór nad wykonaniem przepisów dekretu i nadzór nad przebiegiem realizacji zadań powierzono Ministrowi Przemysłu i Handlu, a od 1949 r. Ministrowi Handlu Wewnętrznego.

Zasady funkcjonowania zakładów mleczarskich Minister Przemysłu i Handlu ustalał w drodze rozporządzeń wydanych w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych oraz Ministrem Aprowizacji.

teren działalności głównych zakładów mleczarskich, zasady obliczania cen za dostarczone zakładom mleczarskim mleko w stosunku do jego jakości i zawartości tłuszczu, sprawozdawczość zakładów mleczarskich, a w szczególności wykazy surowców oraz przerobu.

Jednocześnie wskazano, że dekret nie narusza przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 1928 r. o dozorze nad artykułami żywności i przedmiotami użytkuRozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o dozorze nad artykułami żywności i przedmiotami użytku. Dz. U. 1928 nr 36, poz. 343..

Wymagania stawiane zakładom mleczarskim Minister Przemysłu i Handlu ustalał wymagania, jakim powinny odpowiadaćRozporządzenie Ministrów Handlu Wewnętrznego i Zdrowia z dnia 21 października 1949 r. w sprawie surowców przeznaczonych do przetwórstwa w zakładach mleczarskich. Dz. U. 1950 nr 2, poz. 4.Stefan Ziajko, Mleczarstwo, Tom I, Wydawnictwo UWM, Olsztyn 2008.:

pomieszczenia i urządzenia zakładów mleczarskich, stosowane przez zakłady mleczarskie metody techniczne wytwarzania poszczególnych rodzajów przetworów mleczarskich, surowce przeznaczone do przetwórstwa.

Według rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z 1948 r. rozmiary poszczególnych pomieszczeń w zakładach mleczarskich powinny byćRozporządzenie Ministrów Przemysłu i Handlu oraz Zdrowia z dnia 22 grudnia 1948 r. w sprawie ustalenia wymagań, jakim winny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia zakładów mleczarskich. Dz. U. 1949 nr 4, poz. 24.:

dostosowane do ilości i wielkości znajdujących się w nich urządzeń, zapewniać łatwy dostęp do tych urządzeń podczas pracy i ich oczyszczania, umożliwiać łatwe i sprawne wykonywanie wszelkich czynności w zakładzie mleczarskim przy zachowaniu należnej staranności, dokładności i czystości w pracy. zaopatrzone w urządzenia wentylacyjne, umożliwiające stałe odświeżanie powietrza.

W rozporządzenia z 1948 r. Minister Przemysłu i Handlu zdefiniował poszczególne zakładyJan Gawęcki, Jan Pikul, Produkty mleczne, Technologia i rola w żywieniu człowieka, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego, Poznań 2018.:

zlewnią mleka jest zakład, w którym zbiera się mleko w celu dostarczenia do zakładu przetwórczego. W zlewni mleko podlega tylko zabiegom oczyszczania i ochłodzenia, śmietańczarnią jest zakład, w którym oddziela się śmietankę od mleka i przygotowuje się w celu dostarczenia do przerobu lub. wprowadzenia do obrotu, mleczarnią jest zakład, w którym prócz określonych zabiegów mleko poddawane jest oczyszczaniu mechanicznemu w celu wprowadzenia do obrotu, maślarnią jest zakład, w którym wyrabia się masło w celu wprowadzenia do obrotu, serownią jest zakład, w którym przerabia się mleko na sery w celu wprowadzenia do obrotu, kazeiniarnią jest zakład, w którym wyrabia się z mleka odtłuszczonego kazeinę w celu wprowadzenia do obrotu.

Powołanie Inspektoratów Mleczarskich Dla wykonania czynności, przewidzianych w dekrecie, utworzono Inspektoraty Mleczarskie na zasadach określonych przez Ministra Przemysłu i Handlu, który jednocześnie ustalił zakres ich działania. Za czynności związane z działalnością Inspektoratów Mleczarskich Minister Przemysłu i Handlu ustalił specjalne opłaty.

Według rozporządzenia z 1949 r. Ministra Handlu Wewnętrznego Inspektoraty Mleczarskie działały w następującym zakresieRozporządzenie Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia 31 marca 1949 r. w sprawie organizacji, zakresu działania i uprawnień inspektoratów mleczarskich oraz trybu pobierania opłat od zakładów mleczarskich. Rozporządzenie Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia 31 marca 1949 r. w sprawie organizacji, zakresu działania i uprawnień inspektoratów mleczarskich oraz trybu pobierania opłat od zakładów mleczarskich. Dz. U. 1949 nr 21, poz. 145.:

nadzór nad zakładami mleczarskimi, rejestracja zakładów mleczarskich i prowadzenie rejestrów zakładów mleczarskich, czynności przygotowawcze związane z ustaleniem terenu działalności głównych zakładów mleczarskich, nadzór nad obrotem mleka i jego przetworami, współpraca z władzami przemysłowymi z zakresie mleczarstwa, współpraca z władzami i organami powołanymi do wykonywania nadzoru nad artykułami żywności, opracowywanie sprawozdań i statystyki w zakresie prac inspektoratów mleczarskich.

Nadzór nad zakładami mleczarskimi Nadzór nad zakładami mleczarskimi w zakresie ustalonym w dekrecie sprawował Minister Przemysłu i Handlu za pośrednictwem Inspektoratów Mleczarskich. Przy wykonywaniu nadzoru Inspektoraty Mleczarskie miały prawo:

kontroli pomieszczeń zakładów, przeglądania ksiąg handlowych, gospodarczych i innych dokumentów i zapisków oraz dokonywania z nich odpisów, badania mleka i przetworów mleczarskich oraz bezpłatnego pobierania z nich próbek niezbędnych do przeprowadzenia kontroli Kierownictwo zakładów mleczarskich zobowiązane było ułatwiać wykonywanie czynności nadzorczych. Wiadomości uzyskane przy wykonywaniu nadzoru należało traktować jako tajemnicę handlową.

Wywóz przetworów mleczarskich za granicę Minister Przemysłu i Hadlu upoważniony był do:

ustalania wymagań, jakim powinny odpowiadać poszczególne rodzaje przetworów mleczarskich, wywożonych za granicę, ustalania podziału tych przetworów na typy (standardy) oraz określania tryb zaliczania tych przetworów do ustalonych typów, określania warunków wywozu za granicę, dotyczących w szczególności opakowania przetworów mleczarskich, ich znakowania, przechowywania oraz przewozu, uzależniania uprawnienia do wywożenia przetworów mleczarskich za granice od wpisania zakładu mleczarskiego do odpowiedniego rejestru, ustalania miejsca odprawy celnej, miejsca kontroli oraz punkty graniczne dla wywozu poszczególnych rodzajów przetworów mleczarskich

O wpisaniu zakładu do rejestru zakładów mleczarskich wywozowych lub wykreśleniu z rejestru Inspektoraty Mleczarskie zawiadamiają właściciela zakładu i ogłaszali na jego koszt w Monitorze Polskim.

Przypisy

Kategoria:Mleczarstwo w Polsce Kategoria:Dekrety Polski Ludowej