Саул (Шаул) Майсеевіч Гінзбург () (1866, Мінск — 1940, Нью-Ёрк) — яўрэйскі гісторык, журналіст і грамадскі дзяяч.
Біяграфія Нарадзіўся ў Мінску ў 1866 годзе. Паходзіў з заможнай сям’і купца і прамыслоўца ў Мінску. Пакінуў успаміны пра яўрэйскі Мінск канца ХІХ ст.
Атрымаў яўрэйскую адукацыю ў прыватных рэпетытараў і агульную адукацыю ў гімназіі і на юрыдычным факультэце Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта, які скончыў у 1892 годзе. Гінзбург пачаў сваю журналісцкую кар’еру даволі маладым карэспандэнтам умерана маскільскай і протанацыяналістычнай газеты на іўрыце «Га-Магід».
У 1892 годзе ён стаў спрабаваць свае сілы на літаратурнай ніве, размяшчаў у часопісе «Восход» крытычныя нататкі і артыкулы. Пісаў рэгулярныя агляды яўрэйскай прэсы і артыкулы па гісторыі расійскіх яўрэяў, пачынаючы ад гісторыі ранняй расійскай яўрэйскай прэсы і заканчваючы гісторыяй Гаскалы і хасідызму. У 1897 годзе пераехаў у Санкт-Пецярбург, пачаў весці ў гэтым часопісе пастаянныя аддзелы: «Агляд яўрэйскага друку» (пад псеўданім Гакоры) і «Літаратурную хроніку» .
Летам 1899 года Саул Майсеевіч Гінзбург увайшоў у склад новай рэдакцыі «Восхода», дзе заставаўся да 1902 года.
У 1901 годзе сумесна з Пятром Марэкам выпусціў каштоўны зборнік «Яўрэйскія песні ў Расіі» які складаецца з сабраных імі твораў і, на думку Іллі Чэрыкавера, уяўляе сабой « эпоху ў вывучэнні яўрэйскага фальклору» . Анталогія змяшчала толькі тэксты песень і была заснавана на дасланых чытачамі запісамі песень у адказ на зварот у прэсе ў 1898 годзе.
У 1903 годзе заснаваў у Санкт-Пецярбургу першую штодзённую газету на ідышы «Der fraynd», рэдактарам якой быў да кастрычніка 1908 года. Газета хутка знайшла шырокую аўдыторыю (на піку сваёй папулярнасці ў яе было 90 000 падпісчыкаў) і прыцягнула некаторых з найлепшых расійскіх яўрэйскіх пісьменнікаў таго часу, у тым ліку многіх, хто ў асноўным атаясамліваў сябе з іўрытам і рускімі літарамі. З'яўленне «Der fraynd» стала важнай вяхой у гісторыі папулярнай прэсы на ідышы дзякуючы свайму рэвалюцыйнаму прававому статусу, журналісцкім стандартам і шырокаму ахопу. Газета адыграла важную кансалідуючую ролю ў развіцці сучаснай літаратуры на ідышы дзякуючы сваім адносна высокім літаратурным і арфаграфічным стандартам і заяўленай павазе да ідыша як асноўнага інструмента ўнутрыяўрэйскага нацыянальнага дыялогу.
У 1908 годзе Гінзбург пакінуў газету «Der fraynd», якая ўжо заняпадала з-за росту штодзённай варшаўскай прэсы на ідышы. Пасля гэтага, хоць ён і заставаўся актыўным у ліберальным грамадскім жыцці расійскіх яўрэяў (дапамагаў заснаваць Пецярбургскае яўрэйскае літаратурнае таварыства ў 1908 годзе), ён прысвяціў сябе ў першую чаргу вывучэнню палітычнай, сацыяльнай і культурнай гісторыі расійскіх яўрэяў.
З 1908 года прымаў актыўны ўдзел у зборніках па гісторыі яўрэяў «Перажытае». У двух тамах (пад рэдакцыяй Гінзбурга і Ю. І. Гесэна), якія выйшлі да 1910 года, ён змясціў артыкулы «Першы яўрэйскі студэнт», «Віленскі самазванец» і шэраг дробных нататак. Браў удзел у напісанні «Яўрэйскай энцыклапедыі Бракгаўза і Ефрона»; у прыватнасці, яго пяру належыць біяграфічны артыкул пра Мардэхая Аарона Гінцбурга .
З 1897 па 1903 год быў сакратаром "Таварыства распаўсюджвання асветы паміж яўрэямі" ў Расіі і браў удзел у "Саюзе дасягнення раўнапраўя яўрэйскага народа".
У 1913 годзе выдаў сваю працу "Айчынная вайна 1812 года і рускія яўрэі". Даследаванне, у якім падкрэслівалася вернасць яўрэяў Расійскай імперыі, можна разглядаць як частку больш шырокага корпуса тагачасных гістарычных прац і даследаванняў ліберальных расійскіх яўрэйскіх гісторыкаў, якія падкрэслівалі вернасць яўрэяў Расіі, адначасова асуджаючы палітыку дзяржавы ў дачыненні да яўрэяў і падазрэнні да іх.
З 1915 па 1921 год вучоны з'яўляўся адным з рэдактараў «Гісторыі яўрэйскага народа» (т. 11-12), а ў 1918 годзе рэдагаваў часопіс «Хе-'Авар», які выходзіў на іўрыце.
Да сярэдзіны 1920-х гадоў Саўл Майсеевіч Гінзбург займаў кафедру яўрэйскай гісторыі ў Інстытуце вышэйшых яўрэйскіх ведаў у Петраградзе. У 1923 годзе ён выдаў зборнік нарысаў па гісторыі расійскіх яўрэяў «Мінулае» .
У перыяд з 1922 па 1928 год Гінзбург размяшчаў свае працы ў перыядычных друкаваных выданнях "Яўрэйскі альманах", " Яўрэйская думка " і "Яўрэйскі веснік" і друкаваўся на ідыш у нью-ёркскім часопісе "Дзі цукунфт". Тэмы ўключалі гісторыю яўрэйскага друку, палітыку Расіі ў дачыненні да яўрэйскага тэатра і выдавецкай справы, рух Гаскала і расійскую яўрэйскую інтэлігенцыю, яўрэйскія сельскагаспадарчыя паселішчы і каланізацыю, а таксама кантаністаў. У 1930 годзе вучоны назаўжды пакінуў СССР .
На эміграцыі Гінзбург жыў першы час у Парыжы, а ў 1933 годзе перабраўся ў Злучаныя Штаты Амерыкі, дзе актыўна супрацоўнічаў з нью-ёркскай штодзённай яўрэйскай газетай «Форвертс» .
Памёр 16 лістапада 1940 года ў Нью-Ёрку (ЗША).
Спасылкі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы СССР Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Расійскай імперыі Катэгорыя:Яўрэйскія пісьменнікі Катэгорыя:Выпускнікі юрыдычнага факультэта Санкт-Пецярбургскага дзяржаўнага ўніверсітэта Катэгорыя:Памерлі ў Нью-Ёрку Катэгорыя:Памерлі ў 1940 годзе Катэгорыя:Памерлі 16 лістапада Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мінску Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з крыніцамі з Вікіданых Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1866 годзе Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі