Гаши (албански: Gashi) е историско албанско племе (fis) и традиционална племенска област во североисточна Албанија. Племето било поврзано првенствено со етнографската област Ѓаковска Малесија (Malësia e Gjakovës), која се протега во денешната област Тропоја во Албанија и кон подрачјето на Ѓаковица во Косово. Гаши се вбројува меѓу традиционалните племиња на северните албански планински области. Роберт Елси во својата студија The Tribes of Albania го вклучува меѓу племињата на Ѓаковичките Висорамнини и разгледува податоци за неговата територија, религиозна припадност, племенска структура и историја.
Територија Традиционалната територија на Гаши се наоѓала во североисточна Албанија, источно од Бајрам Цури, и се протегала кон денешното Косово. На запад се граничела со племенската област Красниќи, а на југ со Битиќи. Поради својата положба на преминот меѓу северноалбанските планински области и Косово, припадници на племето со текот на времето се населувале и во други краишта, особено во Косово.
Историја Најраните познати пишани спомнувања на името Гаши потекнуваат од XVII век. Во 1634 година името било забележано во обликот „Gaasi“ во црковен извештај. Овие рани податоци укажуваат дека името Гаши веќе било поврзано со определена област и население во северните албански планини.
Историјата на племето била поврзана со пошироката племенска организација во северна Албанија. Во услови на османлиска власт, племенските заедници во планинските области зачувале значителна локална самостојност и служеле како основа за општествената организација, локалната правда и военото дејствување. Овие традиционални структури постепено ослабнале во текот на XX век, особено по воспоставувањето на комунистичкиот режим во Албанија.
Потекло и племенска традиција Прашањето за потеклото на Гаши е поврзано и со племенските преданија, кои не секогаш можат да се потврдат со независни историски извори. Во традиционалната организација на племето се издвојувале три главни братства: Лужа, Бардхи (Бардхај) и Шипшани. Според преданијата и историските податоци, овие групи имале различно потекло и со текот на времето биле обединети во пошироката племенска заедница позната како Гаши. Поради тоа, Гаши не треба нужно да се смета за племе чиишто сите припадници потекнуваат од еден историски заеднички предок.
Лужа Лужа се смета за една од главните составни групи на Гаши и била поврзана со селата Лужа и Ботуша. Во локалното предание се зачувале спомени за постари генерации со христијански, односно католички имиња, пред постепеното преминување на дел од населението во ислам.
Бардхи Бардхи, или Бардхај, населувале области меѓу реките Гаши и Тропоја. Во историските податоци од крајот на XVII век се споменуваат како посебна племенска група, при што машкото население било претежно муслиманско, а во заедницата имало и католичко население. Подоцна биле вклучени во пошироката племенска заедница на Гаши.
Шипшани Шипшани биле поврзани со областа меѓу реката Тропоја и преминот Кафе Морине. Нивното име се поврзува со селото Шипшани, кое е забележано и во османлиските пописи од XV век. Според племенското предание, нивните рани предци биле католици, додека подоцна меѓу нив преовладал исламот.
Општествена организација Како и другите северноалбански племиња, Гаши било организирано врз основа на роднински и територијални врски. Племето се состоело од братства и родови, а неговата организација имала важна улога во регулирањето на меѓусебните односи, заштитата на заедницата и решавањето на споровите.
Во традиционалното северноалбанско општество, ваквите племенски заедници биле поврзани и со системот на бајрак — воено-административна и општествена единица што имала значајна улога во османлискиот период. Обичајното право, чиј најпознат збир на норми е познат како Канунот, исто така влијаело врз уредувањето на односите во племенските заедници.
Религија Верската припадност на населението од Гаши се менувала низ времето. Раните црковни извештаи и локалните преданија укажуваат на присуство на католичко население, додека во подоцнежните векови меѓу припадниците на племето преовладал сунитскиот ислам. Според историскиот речник на Роберт Елси, Гаши во поновиот историски период се сметало за муслиманско племе.
Овој развој не бил невообичаен во северноалбанските племенски области, каде што во текот на османлискиот период се случувале постепени верски промени, а племенската припадност можела да се зачува и покрај преминувањето на делови од заедницата од една религија во друга.
Наследство Името Гаши и денес се среќава како распространето албанско презиме, особено во Косово и меѓу албанското население во други краишта на Балканот. Сепак, носењето на презимето само по себе не значи дека секој негов носител може непосредно да се поврзе со историското племе Гаши.
Категорија:Албанија